From Sterwiki

Hendrik Petrus Berlage (Amsterdam, 21 februari 1856 - Den Haag, 12 augustus 1934) was een Nederlands architect. Hij werd geboren in Amsterdam. Na zijn kinderjaren is hij met zijn familie verhuisd naar Arnhem, waar hij aan de HBS studeerde.

thumb|300px|Den Haag: Gemeentemuseum

Later heeft hij gestudeerd aan de Technische Hogeschool in Zürich, waar hij in aanraking kwam met de denkbeelden van de architecten G. Semper en Viollet-le-Duc. Vooral de architect G. Semper had veel invloed op Berlage. Semper bouwde nog in klassieke stijl, maar in Berlages werk zijn zijn theorieën duidelijk terug te vinden.

Na zijn studie ging Berlage werken op het bureau van Th. Sanders, waarmee hij zich in 1884 associeerde. Samen ontwierpen ze verschillende gebouwen in neorenaissance-stijl. Vanaf 1889 werkte Berlage zelfstandig. Aanvankelijk ontwierp hij vooral gebouwen in een gematigde Jugendstil variant. Vanaf deze tijd werkte hij onder meer als huisarchitect van de verzekeringsmaatschappij 'De Nederlanden van 1845', waarvoor hij een aantal kantoorgebouwen ontwierp.

Vanaf het einde van de 19de eeuw staat het rationalisme voorop; Berlage ontwierp daarbij vanuit de plattegrond van een gebouw, met vlakke bakstenen muren en gebruik van natuursteen ter accentuering van belangrijke punten. De Goederenbeurs in Amsterdam is Berlage's belangrijkste werk uit deze periode en wordt beschouwd als het begin van de moderne architectuur in Nederland. De stijl wordt overgenomen door architecten als Tjeerd Kuipers en A.J. Kropholler, die zich er nog lang door lieten inspireren, ook nadat Berlage zelf allang andere wegen had ingeslagen. Het rationalisme kreeg te maken met een tegenbeweging in de vorm van de Amsterdamse School, waarvan de architecten ironisch genoeg een belangrijke rol speelden bij de invulling van Berlage's uitbreidingsplan voor Amsterdam, Plan-Zuid.

Tijdens een bezoek aan de Verenigde Staten in 1911 raakte Berlage onder de indruk van het werk van Frank Lloyd Wright en andere belangrijke Amerikaanse architecten. Tot het einde van zijn carriere is deze Amerikaanse invloed in Berlage's werk duidelijk aanwezig.

Berlage werkte vooral veel in Amsterdam. Belangrijke projecten zijn, behalve de Beurs van Berlage en het uitbreidingsplan Amsterdam-Zuid (plan-Berlage), het gebouw voor de Algemene Nederlandse Diamantbewerkers Bond 'De Burcht', het gebouw voor ‘De Algemeene’ (Algemeene Maatschappij van Levensverzekering en Lijfrente) en de Berlagebrug. Ook in Den Haag heeft hij veel gewerkt. Hier bouwde hij onder meer een tweetal gebouwen voor 'De Nederlanden van 1845'. De Christian Science church is de enige kerk van de hand van Berlage. Berlage's laatste grote werk is het Haags Gemeentemuseum.

Voor het landgoed van de familie Kröller-Müller in het Nationale Park De Hoge Veluwe te Otterlo ontwierp Berlage verschillende gebouwen, waarvan Jachtslot St.Hubertus het belangrijkst is.

Een ander belangrijk werk is het gemeentehuis te Usquert.

Het belangrijkste uit al deze projecten is dat Berlage zijn ontwerpen baseert op gesammtkunstwerk, een synthese van de kunsten. Berlage was een socialist die vakmanschap, handwerk en de samenwerking tussen de ambachten hoog in het vaandel had staan.

Categorie:Amsterdam
Berlage

de:Hendrik Petrus Berlage
en:Hendrik Petrus Berlage
fr:Hendrik Petrus Berlage
it:Hendrik Petrus Berlage